Polska Hekatomba

Hekatomba na osi czasu

Data zbrodni:

  • 22-23 kwietnia 1943 r.

 


Miejsce zbrodni:

  • Janowa Dolina  (woj. wołyńskie)

 


Ofiary:

  • ok. 600 Polaków, głównie mieszkańców Janowej Doliny 

 


Sprawcy:

  • ukraińska bojówka UPA oraz mieszkańcy okolicznych ukraińskich; całością osobiście dowodził Iwan Łytwyńczuk ps. „Dubowyj”

 


Okoliczności zbrodni:

Janowa Dolina była osadą robotniczą, wybudowaną przy kamieniołomach bazaltu. W większości zamieszkiwali ją pracownicy zatrudnieni w tym zakładzie. Mieszkali tam Polacy, ale także Ukraińcy, Niemcy i Czesi. Pierwszą unicestwioną grupą mieszkańców Janowej Doliny byli miejscowi Żydzi. Zostali wymordowani w 1941 r. wkrótce po wkroczeniu Niemców na te tereny. W 1943 r. do miejscowości przybyło wielu Polaków szukających schronienia przed ukraińskimi mordami, w kwietniu tego roku liczba ludności W Janowej Dolinie wzrosła do 3 tysięcy. Ze względu na stacjonujących w Janowej Dolinie Niemców mimo licznej populacji nie powstała tam samoobrona. 

Atak Ukraińców nastąpił w Wielki Piątek w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 r. Najpierw do domów wrzucano granaty, następnie podpalano budynki za pomocą nafty. Spora część ofiar zginęła w płomieniach lub udusiła się dymem, ci, którzy byli w stanie wybiec na zewnątrz natychmiast byli mordowani przez Ukraińców. Ludzi mordowano ich siekierami, być może także innymi narzędziami gospodarczymi. Stacjonujący w miejscowym garnizonie Niemcy zachowywali się biernie, zareagowali dopiero podczas próby ataku budynku garnizonu.

Osoby ocalałe zostały ewakuowane przez Niemców do Kostopola, a stamtąd wywiezione na roboty do III Rzeszy.

 


Warte odnotowania:

obecnie miejscowość Janowa Dolina nosi nazwę Bazaltowe. W centrum obecnej wsi znajduje się pomnik UPA, upamiętniający „akcję bojową” z 21-22 kwietnia 1943 r. Wedle napisu na pomniku oddział, którym dowodził „Dubowyj”, zlikwidował wtedy bazę „polsko-niemieckich okupantów Wołynia”.

 


Autor: Katarzyna Underwood

Wstecz
Facebook
Facebook